Dlaczego jakość jastrychu przesądza o efekcie końcowym posadzek z mikrocementu i żywicy
Podłoża, podkłady, jastrychy na jakich wykonuje się posadzki dekoracyjne czy to z żywicy czy z mikrocementu to najczęściej wylewki cementowe lub wylewki anhydrytowe.
Efekt końcowy naszej pracy bardzo zależy od podłoża na jakim pracujemy, bo żywica i mikrocement to materiały trwale związane z podkładem na którym są wykonywane, zatem ma ono ogromny wpływ na posadzkę dekoracyjną.
Zarówno mikrocement jak i żywica to materiały cienkowarstwowe, zatem same w sobie nie są nośne.
Często używam porównania takiego porównania, żeby uświadomić klientowi jak ważny jest jastrych:
Wyobraźmy sobie, że kawałek blachy, która jest materiałem twardym i wytrzymałym na uderzenia położymy na metalowym kowadle i uderzymy młotkiem - zapewne nic się nie stanie, blacha się nie odkształci, bo leży na twardym podłożu. Teraz połóżmy tą samą blachę na klocku drewnianym i uderzmy młotkiem - blacha odkształci się, bo napotkała miękkie podłoże pod spodem.
Ta sama zależność występuje pomiędzy mocnym cienkowarstwowym materiałem podłogowym i słabej wylewce pod nim. Ma to kluczowe znaczenie w kontekście udarności podłogi czyli np odporności na upadek różnych przedmiotów.
Widzicie jaki wpływ ma twardość jastrychu na użytkowanie posadzki bezspoinowej, ale co z innymi parametrami?
Słabe jastrychy bardzo utrudniają mocne i długotrwałe połączenie się materiału podłogowego oraz podłoża.
Wszystkie materiały budowlane, a w szczególności posadzki z ogrzewaniem podłogowym ulegają naprężeniom pod wpływem zmian temperatury. Dla przykładu tabela poniżej co się dzieje przy zmianie temperatury podłoża o 15°C, a to nic nadzwyczajnego biorąc pod uwagę źle wyregulowane podłogówki.
|
Materiał
|
Wydłużenie na 10 m przy zmianie temp o 15°C
|
|
Jastrych cementowy
|
1,5 mm
|
|
Anhydryt
|
3,0 mm
|
|
Żywica epoksydowa
|
7,5 – 9,0 mm
|
Jak to się dzieje, że żywica epoksydowa nie odspaja się od podłoża przy różnych współczynnikach rozszerzalności?
Jest to zasługa kilku czynników:
- Dylatacje - dzielą posadzkę na mniejsze pola, dzięki czemu pozwalają kompensować naprężenia. Są szalenie istotne w naszym zawodzie i warto zadać sobie trochę trudu, żeby zrozumieć ich funkcję - temat na osobny artykuł.
- Elastyczność żywicy epoksydowej - mimo, że żywica rozszerza się bardziej niż jastrych to jest elastyczna i jej struktura przenosi naprężenia bez koncentracji, nie działa jak sztywna płyta tylko jak powłoka, która pracuje razem z podłożem.
- Silna przyczepność do podłoża - dlatego tak ważne jest przygotowanie podłoża, żeby zapewnić "wgryzienie" się żywicy w podłoże i mocne z nim związanie. Szlifowanie, usuwanie mleczka czy zgorzeliny to kwestie, których pominięcie grozi awarią i dużymi kosztami naprawy.
- Mała grubość żywicy i systemy wielowarstwowe - ponieważ grubość systemów jest mała 2-3mm rozszerzalność rozkłada się równomiernie i po całej powierzchni, zatem dzieje się to stopniowo i delikatnie, ale nasila wraz z grubością żywicy. Dodatkowo system żywiczny to wiele warstw różnych materiałów - grunt, warstwa wyrównawcza, warstwa nośna, top - czyli lakier - to dodatkowo tłumi naprężenia.
Kiedy mimo wszystko żywica może się odspoić?
- Jeśli podłoże było słabe (np. pył, mleczko cementowe, brak szlifowania).
- Jeśli brakło odpowiedniego gruntu – lub nie był dopasowany do podłoża.
- Jeśli brakło dylatacji w podłożu, podłoże somo się zarysowało i żywica przejęła rysy.
- Przy grubszych systemach, jeśli są sztywne.
Jak sprawdzać twardość podłoża (jastrychu)?
Podany poniżej opis sprawdza się tylko w przypadku jastrychów cementowych. Niestety jastrychy anhydrytowe jakie spotkałem w swojej karierze nigdy nie przechodziły tego testu.
Użyjemy do tego prostego urządzenia, które nazywa się rysikiem RiRi.
Badanie polega na wzrokowym określeniu twardości podłoża przez ocenę wyglądu zarysowania, zatem wymaga trochę doświadczenia od osoby wykonującej to badanie.
Wystarczy zbadać kilka lub kilka naście podłoży i już będziecie w stanie wyciągać odpowiednie wnioski, ale poniżej przybliżam Wam sposób badania.
Badanie podkładu cementowego rysikiem RiRi - twardościomierzem
Badanie zaczynamy od nastawienia naciągu sprężyny w rysiku, ustawienia naciągu sprężyny można zdefiniować w następujący sposób:
Poziom 1 – do normalnych powierzchni w pomieszczeniach mieszkalnych
Poziom 2 – powierzchnie o dużym natężeniu ruchu jak szkoły, szpitale, biura restauracje itp.
Poziom 3 – powierzchnie z ruchem kołowym na przykład w przemyśle
Po ustawieniu sprężyny przykładamy szablon do podłoża i przeciągamy rysikiem wzdłuż otworów szablonu, następnie obracamy szablon o 40-60° i ponownie zarysowujemy podłoże.
Ocena twardości jastrychu po badaniu rysikiem RiRi.
Oceny dokonujemy organoleptycznie za pomocą wzroku, stąd tak ważne jest nabycie doświadczenia przy badaniu.
Najlepiej zobrazują to poniższe zdjęcia.
Na pierwszym zdjęciu badanie jest prawidłowe ponieważ rysa jest biała i nie wyrwało kruszywa z posadzki. Takiego podłoża również nie uszkodzimy tak szybko przy szlifowaniu, choć jak wiecie, trzeba tu być ostrożnym i używać delikatnych narzędzi na naszych "polskich jastrychach".
Na zdjęciu numer 2 widzimy, że podłoże się nie zarysowało tylko uszkodziło co od razu je dyskwalifikuje z dalszych prac bez uprzedniego wzmocnienia.
Wylewka jest za słaba i co teraz?
Metod wzmocnienia mamy co najmniej kilka i warto je dostosować do zasobów jakimi dysponujemy oraz możliwości.
- Wzmocnienie gruntem polimerowo - krzemianowym Quarelli Hard
- Wzmocnienie rzadką żywica epoksydową Z Slow, Primer GW, GH205
- Wzmocnienie przez nadlanie masą samopoziomującą Cementitious SL 2-20mm
Wzmacnianie posadzki gruntem Quarelli Hard
Dosyć często stosujemy to rozwiązanie. Testowaliśmy również Mapei Prosfas, ale nie daje tak dobrych efektów, może dlatego, że ma inny rodzaj krzemianów.
Nadaje się zarówno do posadzek cementowych i anhydrytowych, ale z powodzeniem można wzmacniać tynki czy gładzie.
Preparat ten potrafi podnieść w bardzo widoczny sposób wytrzymałość (twardość) posadzki, a poniżej krótka instrukcja jego użycia:
- Podłoże szlifujemy, oczyszczamy i odpylamy.
- Zalecam pierwszą warstwę rozrzedzić 1:1 z czystą wodą dla lepszej penetracji w głąb podłoża. Aplikujemy bardzo obficie wylewając z konewki lub wylewając na posadzkę i rozcieramy wałkiem.
- Druga warstwa może być nanoszona drugiego dnia, ale nie zawsze jest konieczna. Drugiej warstwy nie trzeba już rozrzedzać wg producenta, ale my rozrzedzamy, żeby nie tworzyło powłoki tylko wnikało w głąb podłoża.
- Po 24h można układać kolejne warstwy.
Będziecie naprawdę zaskoczeni jak bardzo ten preparat wzmacnia podłoże.
Wzmacnianie podłoża żywicą epoksydową Z Slow, Primer GW, GH205.
Również doskonały sposób, który jednocześnie gruntuje podłoże i je uszczelnia, więc będziemy mieli mniej pracy przy kolejnych warstwach. Jest jednak bardziej kosztowny niż opcja z gruntem, bo to jednak żywica.
- Wzmacnianie żywicą GW - ponieważ jest to żywica wodorozcieńczalna należy ją rozrzedzić wodą co najmniej 1:1 i dobrze rozwałkować na podłożu - daje znakomite efekty. Można pracować juz po 6-8h.
- Wzmacnianie żywicami Z Slow lub GH205 - to żywice reaktywne bezrozpuszczalnikowe, ale nie są to dyspersje wodne, więc rozrzedzamy je acetonem lub ksylenem (do 10%) . Wadą tego rozwiązania jest fakt, że rozcieńczalnik musi całkowicie odparować przed układaniem kolejnych warstw, więc przerwa to minimum 48h.
Wzmacnianie podłoża przez wykonanie wylewki samopoziomującej Cementitious SL 2-20mm.
To sposób, który jest bardzo popularny na zachodzie, ale u nas w Polsce traktowany z rezerwą. Myślę, że jest to spowodowane słabej jakości wylewkami samopoziomującymi stosowanym w budownictwie, które mają duże skurcze początkowe przy wiązaniu stąd ich łatwość do odspajania się od podłoża. Ta wylewka ma stosunkowo mały skurcz i jest to rozwiązanie, które coraz częściej sami stosujemy.
- Przygotowujemy podłoże przez szlifowanie i odpylanie.
- Naprawiamy większe ubytki - najczęściej żywicą z piaskiem, bo nie ma czasu na czekanie.
- Gruntujemy dokładnie podłoże Primerem Universal - rozrzedzamy go w stosunku grunt/woda 1:2 i w razie potrzeby powtarzamy gruntowanie - chodzi o to, żeby wzmocnił podłoże i związał pyły.
- Wylewamy masę samopoziomującą w grubości do 5mm, żeby móc pracować kolejnego dnia z żywicą.
Benefitów z takiego podejścia jest sporo:
- wzmocnienie i utwardzenie podłoża
- równe, zwarte, mało porowate podłoże pod żywicę czy mikrocement
- mniejsze zużycia żywic, mozna pominąć warstwę wyrównującą ze Scratchcoat
- można pominąć jedną warstwę bazową mikrocementu
MP Interio
Michał Kursadowicz